سایت اختصاصی دکتر بابک قالیباف
    فوق تخصص ریه کودکان

تست های آلرژی

تست هاي تنفسی فیزیوتراپی

برونکوسکوپی

تجویز داروی استنشاقی

تغذیه در سنین مدرسه:

نیازهای تغذیه ای در سنین مدرسه :
انرژی :
در دوران مدرسه رشد کودکان به صورت نسبتا“یکنواختی ادامه دارد وسالهای آخر دبستان مقارن با شروع جهش رشد به ویژه در دختران است. بنابراین، تامین انرژی مورد نیاز بسیار ضروری است. میزان انرژی مورد نیاز کودکان مدرسه ای، به دلیل تفاوت در اندازه بدن، تحرک و سرعت رشد آنها متفاوت است و هر چه میزان تحرک و فعالیت بدنی دانش آموز بیشتر باشد طبعا“به انرژی بیشتری نیاز دارد.
کربوهیدرات ها که عمدتا“در نان و غلات وجود دارد و همچنین چربی ها، منابع تامین کننده انرژی هستند. در صورتی که انرژی مورد نیاز از این منابع تامین نشود، پروتئین مصرفی که باید صرف رشد و ترمیم بافتهای بدن شود به مصرف تولید انرژی میرسد. زمانی که به علت کمبود دریافت انرژی، منابع پروتئینی صرف تولید انرژی می شوند، از وظیفه اصلی خود که رشد سلول وترمیم بافتهاست باز می مانند و نهایتا“رشد کودک مختل می شود. برای تامین انرژی مورد نیاز کودکان سنین مدرسه باید از گروه نان وغلات مانند نان، برنج، ماکارونی و...در برنامه غذایی روزانه آنها گنجانده شود. 
مصرف بیسکویت، کیک، کلوچه و شیرینی ها که معمولا“بعنوان میان وعده مصرف می شوند بخشی از انرژی مورد نیاز کودک را تامین میکنند. تنقلاتی مانند برنجک و گندم برشته نیز در تامین انرژی روزانه این کودکان نقش دارند. چربی ها مانندروغن، کره،خامه وسرشیر برای کودکان مدرسه ای منبع تامین انرژی هستند و باید در برنامه غذایی روزانه در حد متعادل گنجانده شوند.
نتایج مطالعات مختلف نشان داده است بسیاری از بیماریهای دوران بزرگسالی مانند بیماریهای قلبی وعروقی، افزایش فشارخون، بعضی از سرطانها، افزایش چربی خون و دیابت به نحوه تغذیه مرتبط است و چون عادات غذایی از کودکی شکل میگیرد بنابراین اصلاح عادات غذایی این دوران می تواند از بروز این بیماری ها در بزرگسالی پیشگیری کند.
پروتئین: 
برای نگهداری، ترمیم بافت ها و ساخت سلولها و بافت های جدید مورد نیاز است. ترکیبی از پروتئین حیوانی و گیاهی به شرط آنکه انرژی دریافتی کودک کافی باشد می تواند نیاز بدن را برای رشد تامین نماید.
توصیه می شود پروتئین حیوانی (شیر، گوشت، تخم مرغ و..)که پروتئین با کیفیت خوب محسوب می شوند و اسیدهای آمینه ضروری را برای رشد سلولها تامین می کنند در برنامه غذایی روزانه کودکان سنین مدرسه گنجانده شود. در صورتی که نان و تخم مرغ ساندویج مرغ، کتلت، انواع کوکوها (سیب زمینی، سبزی و...)شیر و کیک به عنوان میان وعده مصرف شود بخشی از پروتئین مورد نیاز کودکان این سنین تامین می شود.
ویتامینها واملاح :
در واکنش های متابولیکی نقش حیاتی دارند و از طریق برنامه غذایی روزانه باید به بدن برسند. نیاز به ویتامین ها و املاح اغلب متناسب با انرژی دریافتی یا سایر مواد مغذی است. برخی از ویتاین ها واملاح در دوران رشدنقش اساسی دارند وکمبود آنها موجب اختلال رشد کودکان می شود . شایعترین کمبود های ویتامینی در این دوران کمبود  ویتامین آ و د شایعترین کمبودهای املاح ،ید،آهن وکلسیم می باشد .

 ویتامین D :
در تنظیم جذب ومتابولیسم کلسیم نقش حیاتی دارد. با توجه به اینکه دانش آموزان در سنین رشد هستند کمبود این ویتامین به علت اختلال در جذب کلسیم می تواند رشد استخوانی آنها را مختل کند مهمترین منبع تامین ویتامینD  نور مستقیم آفتاب است . بنابراین کودکانی که کمتر از نور مستقیم آفتاب استفاده می کند باکمبود ویتامینD مواجه شده وبدنبال آن کمبود کلسیم در آنها بروز میکند.
تشویق دانش آموزان به ورزش وبازی درفضای باز و استفاده از نور خورشید موجب می شود که ویتامین مورد نیاز بدن آنها تامین شود
آهن :
آهن مورد نیاز در سنین مدرسه بستگی به سرعت رشد، ذخایرآهن بدن وقابلیت جذب آن از منابع غذایی دارد. نیاز به آهن در دوران رشد، افزایش می یابد. آهن مورد نیاز روزانه در یک کودک 10ساله برای تامین ذخایر بدن به اندازه نیاز یک مرد بالغ است. بهترین نوع آهن قابل جذب در گوشتها (قرمز، سفید، جگرو...) وجود دارد. در صورتی که منبع عمده آهن دریافتی روزانه از (حبوبات، غلات، سبزیها، تخم مرغ و...)باشد باید به دریافت کافی ویتامین C که جذب آهن را افزایش می دهد توجه شود.
انواع میوه های تازه بخصوص مرکبات حاوی ویتامین C هستند و مصرف سالاد شامل گوجه فرنگی، فلفل سبز دلمه ای، کلم، و گل کلم همراه با غذا و مصرف میوه یا آبمیوه پس از غذای کودکان جذب آهن غذای کودکان را افزایش می دهد.
کلسیم :
کلسیم نه تنها براي استحکام دندانها و استخوانها بلکه برای رشد استخوانهای جدید ضروری است. دریافت کافی کلسیم از برنامه غذایی روزانه در سنین مدرسه وبلوغ برای حفظ تراکم طبیعی استخوانها وجلوگیری از پوکی استخوان در بزرگسالی حائز اهمیت است. شیر ولبنیات مهمترین منبع تامین کلسیم هستند و بنابراین، کودکان ودانش آموزانی که از این گروه به مقدار کافی استفاده نمی کنند در معرض خطر کمبود کلسیم قرار دارند. به ویژه اگر همراه با وعده غذایی خود نوشابه های گازدار مصرف کنند. نوشابه های گازدار حاوی مقادیر زیادی فسفر می باشند که می توانند در جذب کلسیم اختلال ایجاد کنند.
بستنی که با شیر پاستوریزه تهیه شده است منبع خوبی از کلسیم است ومصرف آن در میان وعده بخشی از کلسیم مورد نیاز کودکان این سنین را تامین می کند.
میان وعده مناسب دیگر برای تامین کلسیم، نان و پنیر است که به همراه سبزی، گوجه فرنگی، خیار یا گردو یک میان وعده سالم و مغذی برای دانش آموزان به شمار می رود.
اهمیت صرف صبحانه:
 مطالعات دهه اخیر نشان داده است که تغذیه صحیح در قدرت یادگیری کودکان موًثر است در نتیجه افزایش نسبی قند خون موجب بهبود عملکرد مغز و یادگیری کودکان مدرسه ای میشود. نخوردن صبحانه میتواند اثرات منفی بر یادگیری انها داشته باشد. اگر مدت زمان ناشتایی طولانی شود نگهداری قند خون در سطحی که مغز قادر به فعالیت طبیعی خود باشد دشوار تر شده و یادگیری و تمرکز حواس مختل میشود.
برای این که کودکان سنین مدرسه اشتهای کافی برای خوردن صبحانه داشته باشند باید شام را در ساعت ابتدای شب صرف نمایند و شبها در ساعت معینی بخوابند تا صبح بتوانند زودتر بیدار شده و وقت کافی برای خوردن صبحانه داشته باشند. والدین باید سحرخیز, ورزش و نرمش صبحگاهی و خوردن صبحانه در محیط گرم خانواده را تشویق نمایند.
غذاهایی مثل فرنی, شیر برنج, حلیم و عدسی اغلب مورد علاقه کودکان این سنین هستند و از ارزش غذایی بالایی نیزبرخودارند. این غذاهارا میتوان در وعده صبحانه به کودکان داد. غذاهایی از قبیل نان و پنیر و گردو, نان و تخم مرغ, نان و کره و مربا, نان و کره و خرما, همراه با یک لیوان شیر یک صبحانه سالم و مغذی برای کودکان به شمار میرود.
میان وعده ها:
کودکان سنین مدرسه علاوه برسه وعده غذایی اصلی به میان وعده نیاز دارند. بنابراین دانش اموزان در این سنین به خوردن غذاها در وعده های بیشتر نیاز دارند و باید در فاصله دو وعده اصلی غذایی میان وعده مصرف کنند.
دانش اموزان باید بدانند که تنقلات کم ارزش مانند چیپس, پفک و سایر تنفلات ارزش غذایی ندارند و به جای آن از مواد غذایی با ارزش مانند انجیرخشک, توت خشک, بادام, پسته, گردو, برگه زردالو و انواع میوه ها نظیرسیب ،پرتقال،نارنگی، هلو, زردالو, انگور, لیموشیرین و سبزی هایی نظیر هویج, کاهو, خیار و ساندیویچ هایی مثل نان و پنیر و گردو, نان و تخم مرغ, نان و پنیر و خیار, نان و پنیر و گوجه فرنگی, نان و پنیر و سبزی, انواع کوکو و کوتلت, نان و حواشکری, نان و پنیر و خرما استفاده شود.
عرضه مواد غذایی در بوفه مدرسه:
انواع مواد غذایی که در بوفه مدرسه عرضه میشود نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت دانش اموزان و ایجاد عادات غذایی مناسب در انها دارد. مراقبین بهداشت درمدارس, معلمین و مسؤلین مدرسه در زمینه عرضه مواد غذایی در بوفه مدرسه باید فعالانه برخورد نموده و از عرضه مواد غذایی که ارزش غذایی ندارند مثل انواع پفکها, آدامس, نوشابه, شکلات و هرنوع مواد غذایی بدون بسته بندی, فاقدپروانه ساخت, کد بهداشتی و فاقد تاریخ مصرف جلوگیری کنند. ضمن آموزش به مسئول بوفه, عرضه موادی مثل ساندویج نان و پنیر, نان و تخم مرغ(که به طریق بهداشتی تهیه و بسته بندی شده باشد), شیر, بیسکویت, کلوچه و کیکهایی که کد بهداشتی و پروانهی ساخت دارند, انواع تنقلات سنتی(نخودچی, کشمش, انواع خوشکبار), انواع میوه ها که کاملا شسته شده است, انواع آب میوههای بسته بندی شده و بهداشتی و دوغ را تشویق نمایند. حتی آنها میتوانند عرضه مواد غذایی گرم مثل عدسی, خوراک لوبیا و انواع آش ها را در مدرسه فراهم کنند, این تجربه در برخی از مدارس اجرا شده و با استقبال دانش آموزان و والدین آنها همراه بوده است.
رفتار های تغذیه ای نا مطلوب در کودکان سنین مدرسه و توصیه کاربردی برای اصلاح آن:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


توجه : این سایت صرفا جهت آموزش والدین طراحی و به زبان ساده نگاشته شده و منبع یا مرجع علمی و یا درمانی نمی باشد.
گروه برنامه نويسي و طراحي وب مجتمع آموزشی دكتر هدايتي