سایت اختصاصی دکتر بابک قالیباف
    فوق تخصص ریه کودکان

تست های آلرژی

تست هاي تنفسی فیزیوتراپی

برونکوسکوپی

تجویز داروی استنشاقی

 
شروع تغذیه در شیرخواران

تغذیه انحصاری باشیر مادردر6 ماه اول زندگی برای رشد وتکامل کودک ازاهمیت ویژه ای برخوداراست ،دراین زمان تغذیه شیرخوارمنحصرا باشیرمادر بوده وکودک نیازی به استفاده از هیچ ماده غذایی دیگر، حتی آب ندارد وتنهاشیرمادر، آغوش مادر،   استفاده ازآفتاب ، قطره (A,D ) يا مولتي ويتامين از ضروريات وتامين كننده بخش عمده ای از نیازهای غذایی،جسمی،روانی وعاطفی او می باشد.
از سن   6 ماهگی به بعد شیرخوارعلاوه برشیر مادر به غذاهای سالم ومناسب،کم حجم وپرانرژی نیاز دارد.این غذاها در شروع باید غلظتشان کمی بیشتر از شیر مادر باشد وبتدریج برمقدار،غلظت وتنوع آن افزوده شود تا شیر خواربتواند ضمن آشنا شدن با مزه وقوام غذاها به جویدن هم عادت کند.همچنین نحوه ای استفاده از وسایل لازم برای غذا خوردن را بیاموزد تاکم کم بعد از یک سالگی بتواند ازغذاهای سفره خانواده ، براساس رشد وتکامل خود استفاده نماید.
از6 تا12 ماهگی هنوز غذای اصلی شیر خوارشیرمادراست وغذاهای کمکی همراه باشیرمادربرای آماده سازی وتکامل روانی ، اجتماعی وی نقش بسزایی دارد. بنابراین استفاده ازیک الگوی صحیح غذایی وایجاد عادت غذایی مناسب ، بسیارضروری وقابل توجه است.

سن شروع غذای کمکی
پایان 6 ماهگی بهترین زمان برای شروع غذای کمکی است زیرا:

  • وزن شیرخوارحوالی 5 ماهگی دوبرابرتولد می شود وشیرمادربعد از 6 ماهگی به تنهایی قادربه رفع نیازهای غذایی کودک نیست.
  • ذخیرۀ آهن بدن شیرخوارکه درسه ماهۀ آخرجنینی ، ذخیره کرده بود در حوالی 6 ماهگی به حداقل می رسد.
  • دستگاه گوارش شیرخوار،آمادگی لازم برای پذیرش غذای نیمه جامد راپیدامی کند.
  • باتوجه به اینکه تکامل تغذیه ای بخشی از تکامل عمومی بدن است ، در نیمه دوم سال اول زندگی است که کودک توانایی گردن گرفتن ونشستن راپیدا میکند ، رفلکس بیرون راندن غذا از دهان راازدست میدهد ، دندانهایش شروع به رویش نموده وحرکات دست وانگشتانش هدف دارمیشود.همه اینها شیرخوار را برای پذیرش غذای کمکی آماده می سازد

خطرات زود شروع کردن غذای کمکی
اگر غذای کمکی زودتر از موقع شروع شود وقایع نامطلوبی میتواند سلامتی شیرخوار رابه خطر بیندازد از جمله:

  • احتمال ابتلاء شیر خواربه اسهال زیاد میشود زیرا دستگاه گوارش شیر خوار هنوز کاملا تکامل نیافته است،به علاوه ممکن است ماده غذایی تهیه شده نیز آلوده ویادر تهیه ونگهداری آن دقت کافی نشده باشد.
  •  چون گنجایش معده شیرخوار کم است،غذای کمکی ممکن است جایگزین یک وعده شیر مادرشده ورغبت شیرخواربه مکیدن پستان مادرکم شود درنتیجه،هم شیر کمتری ترشح میشود وهم به دلیل کمبود انرژی ازمواد غذایی دریافتی در مقایسه با شیر مادر،شیرخوارانرژی کمتری به دست می آورد که این خود سبب سوءتغذیه وعدم رشد کافی کودک میگردد.
  • احتمال بروز آلرژی(حساسیت) بیشتر میشود.

خطرات دیر شروع کردن غذای کمکی
اگرغذای کمکی دیرتر ازپایان 6 ماهگی شروع شود،همانطورکه گفته شد چون شیر مادربه تنهایی قادر به تامین نیازهای تغذیه ای کودک ازپایان 6 ماهگی به بعد نیست امکان دارد رشد کودک، کند و یا دچارتوقف شود.ازطرف دیگر دیر شروع کردن غذای کمکی باعث میشود که شیرخوارعمل جویدن رایاد نگیرد وآشنا شدن اوبا مزه وقوام انواع غذاها به تاخیربیفتد.اکثر شیر خوارانی که درپایان 6 ماهگی با غذای کمکی آشنا نشده وفقط تامدت طولانی ازشیرمادراستفاده کرده اند تمایلی به استفاده از غذاهای جامد ندارند وهمین امر ممکن است سبب بروز سوء تغذیه وافت رشد آنها شود.

خصوصیات غذای کمکی مناسب
غذای کمکی باید:

  • باحجم کم دارای انرژی بیشتری باشد.
  • نرم بوده وهضم آن آسان باشد.
  • قابل تهيه ،در دسترس،ارزان ومناسب عادات غذایی خانواده باشد.
  • تازه،پاکیزه وبهداشتی تهیه شود.
  • کاملا پخته وبعداز خنک شدن مصرف شود.
  • امکان استفاده ازآ ن درحجم کم وبه دفعات وجود داشته باشد.

نکات اساسی درتهیه ونگهداری غذای کمکی

  • قبل از تهیه غذا باید دست ها راکاملابا آب وصابون شست.
  • هنگام غذادادن به شیرخوارنیزباید دست های او باآب وصابون شسته شوند.
  • غذای کمکی را حتی الامکان به مقدارلازم برای هرروز تهیه نمود.
  • غذای کمکی اضافی باید با پوشش مناسب ودر ظرف تمیز درجای خنک نگهداری شود.
  • نگهداری غذای کمکی اضافی در یخچال حداکثر تا 24 ساعت اشکال ندارد.برای نگهداری آن به مدت طولانی،غذا را درظرف کوچک ، تمیز وبه اندازه یک وعده ریخته و درفریزر نگهداری کنید.اگر غذا در ظرف بزرگتری نگهداری میشود فقط به اندازه یک وعده ازآن را برداشته ،گرم نموده وبه شیرخوار دهید.

اصول تغذیه ای تکمیلی
یک قانون کلی درتغذیه تکمیلی آن است که حتما ازموادی استفاده شود که بعدها هم در سفره ی خانواده وجود داشته باشد.
توصیه می شود اصول زیر در تغذیه ای تکمیلی رعایت شوند:

  • بعد از تغذیه شیرخوار باشیر مادر،غذای کمکی به او داده شود وغذا راهرگز قبل ویا در فواصل تغذیه باشیرمادر به کودک ندهند.
  • مواد غذایی چه ازنظرنوع وچه ازنظرمقداربه تدریج به برنامه غذایی ، شیرخوار اضافه شود.
  • ازیک نوع ماده غذایی ساده شروع کرده وکم کم به مخلوطی از چند نوع برسانید.
  • ازیک قاشق مرباخوری شروع نموده وبه تدریج برمقدارآن اضافه نماید .(به استثناء زرده تخم مرغ ، که به اندازه یک نخود شروع میشود).
  • درشروع ، غذاها نسبتا"رقیق ولی کمی غلیظ ترازشیرمادرباشند وبه تدریج برغلظت آنها افزوده شود این کاربه یادگرفتن عمل جویدن کمک  می کند.
  • بین اضافه کردن موادغذایی 7-5 روزفاصله بگذارند تاشیرخواراول به یک غذا عادت کند بعدغذای جدیدی به اوبدهند این کارباعث می شود که اگرناسازگاری به یک ماده غذایی وجود داشته باشد شناخته شود وازطرف دیگردستگاه گوارش شیرخوارفرصت عادت به مواد غذایی را پیدا کند.
  • تنوع درغذای کمکی مورد توجه قرارگیرد.

نحوه شروع وادامه غذای کمکی
غذای کمکی در پایان6 ماهگی (180روزگی) شروع می شود،

  • همزمان باشروع غذای کمکی تغذیه با شیرمادرهمچنان مکرروبرحسب میل وتقاضای شیرخوار،ادامه داشته وحتی دفعات تغذیه باشیرمادر افزایش می یابد.
  • غذای کمکی بعد ازهربار شیردهی به فاصله10-15 دقیقه بعد داده میشود.
  • حجم غذای کمکی بسته به میل شیرخوار می باشد،هر اندازه که ازشیرمادرسیرنشده باشد،غذا خواهد خورد

توجه:

  • باشروع غذای کمکی،دادن آب جوشیدۀ خنک شده به دفعات وحجم مورد علاقه شیرخوار،لازم است.
  • علاوه برقطره مولتی ویتامین (25قطره درروز) استفاده ازقطرۀ آهن(15قطره درروز) یا شربت آهن به مقدارcc 5/1(معادل5/12میلی گرم)ضروری است.
  • اگرازقطره هایی استفاده می شود که هم مولتی ویتامین وهم آهن دارند30 قطره درروزکافی بوده ونیازی به استفاده ازقطره یا شربت آهن ویا ویتامین به طورجداگانه نیست.
  • توصیه می شود دادن قطره آهن وقطره مولتی ویتامین به کودک ، تا2 سالگی ادامه داشته باشد.
  • بعدازدادن قطره یا شربت آهن به شیرخوارعلاوه برخوراندن کمی آب جوشیده سالم به او، باید دندان های اورابا پارچه تمیزی پاک کرد یا مسواک زد.

ماه هفتم
هفته اول ماه هفتم
هفته اول ماه هفتم به شیر خوار بعد ازهربارشیردهی ، فرنی داده شود.

 طرز تهیه فرنی
مواد لازم:

  • آرد برنج                              10  گرم معادل یک قاشق غذاخوری
  • شکر                                   4   گرم معادل  یک قاشق مرباخوری
  • شیر(ترجیحا شیر مادر)              210گرم معادل یک لیوان

ابتداشیر جوشیده سردشده رابا آرد برنج وشکرمخلوط کرده وروی شعله ملایم بهم بزنید تاکم کم آرد برنج پخته وبه قوام بیاید.معمولا بعد ازجوش آمدن 5 تا 10 دقیقه حرارت ملایم برای پخت کافی است.
انرژی این غذا بامقادیرداده شده حدود 220 کالری است.چنانچه 5 گرم کره اضافه کنید انرژی آن 35 کالری بیشتر میشود.
مقدار غذای پخته شده بامقادیر فوق حدود 30  قاشق مرباخوری وطبیعتا این مقداربرای روزهای اول زیاد است پس میتوانید نصف یا یک چهارم مقادیرفوق را بپزید.

هفته دوم ماه هفتم
دراین هفته می توان حریره بادام را به رژیم غذایی کودک اضافه نمود. شروع آن نیزمانند فرنی ازیک قاشق مرباخوری یک باردرروزاست تا روزششم وهفتم به 12 قاشق مرباخوری درروزبرسد.فراموش نشود که دراین هفته به تدریج که مقدارودفعات تغذیه باحریره بادام افزایش می یابد مقدار ودفعات تغذیه با فرنی کم می شود بنابراین درهروعده ویا در تمام دفعات می توان حریره بادام راجایگزین فرنی نمود.

طرزتهیه حریره بادام
مواد لازم برای تهیه فرنی بادام کاملا مشابه فرنی آرد برنج است که به آن 3 عدد معادل 1 قاشق مرباخوری پودر بادام اضافه شده است.
اول  بادام ها راحدود 3 ساعت درآب جوش خیس کرده ، پوست آن راجدا نموده وپودر کنید.(بارنده یاهروسیله دیگری که درخانه وجود دارد) پودر بادام رابا آرد برنج وشکر مخلوط کرده وداخل شیر(جوشیده سرد) بریزید و روی حرارت ملایم آن رابه هم بزنید تابه قوام بیاید. انرژی این غذا 245 کالری میباشد.

دوهفته آخرماه هفتم
ضمن ادامه تغذیه با شیرمادرقبل ازهروعده غذای کمکی، دراین دوهفته  شیرخوارباغذای جدیدی آشنا شده وسوپ به رژیم غذایی او اضافه می شود.بدین ترتیب که روز اول،صبح وعصروشب هربارازسه قاشق مرباخوری فرنی یا حریره بادام استفاده می کند وظهرعلاوه بر فرنی یا حریره بادام ، یک قاشق مرباخوری سوپ هم می خورد.به این ترتیب هر روزیک قاشق مرباخوری به سوپ ظهروشب اضافه ولی ازفرنی یا حریره بادام کم می شود تا برحسب اشتهای کودک ، مقدار سوپ به 3 تا 6 قاشق مرباخوری درهروعده برسد.

طرزتهیه سوپ

  • گوشت بدون چربی به اندازه یک تکه خورشتی (معمولا"به اندازه یک تخم مرغ متوسط) به ترتیب اولویت وارجحیت گوشت گوسفند ، مرغ ، گوساله.
  • برنج یک قاشق مرباخوری
  • هویج متوسط یک سوم

بعدازاین که گوشت کمی پخته شد برنج وهویج اضافه می شود.پس از پختن کامل ، بایدهمه مواد سوپ را مخلوط ونرم کرد تا به غلظت فرنی برسد.برای له کردن هرگزاز مخلوط کن استفاده نکنید.
توجه:

  • هرسه روز یک باریک نوع سبزی به سوپ اضافه می شود.مانند جعفری،گشنیز،لوبیاسبز،کدوسبز،کرفس و...
  • به سوپ ، نمک ، شکریا چاشنی نباید اضافه کرد.
  • بهتراست،کدو،کرفس ولوبیاسبزرا اول پخته و بعد به سوپ اضافه کنند.
  • سبزی ها باید درآخرین لحظات پخت سوپ اضافه شود تا ویتامین های آن ازبین نرود.
  • اسفناج تا یک سالگی مجازنبوده ونباید به سوپ شیرخواراضافه شود.
  • مقدارآهن ران مرغ بیشتر ازسینه مرغ است.

ماه هشتم
دوهفته اول ماه هشتم
دراین دوهفته ضمن ادامه برنامه قبل ، زرده تخم مرغ به رژیم غذایی شیرخوار اضافه شود.
تخم مرغ رادرآب به مدت 20 دقیقه می جوشانند تاکاملا سفت شود، سپس زرده سفت شده را ازسفیده آن جدا نموده و روز اول به اندازه یک نخود از زرده تخم مرغ را درکمی آب جوشیده یا شیرمادر نرم وحل کرده سپس به شیرخوار می دهند.
هر روز صبح همراه با فرنی زرده تخم مرغ را به تدریج اضافه می کنند تا ظرف  10روزبه یک زرده کامل برسد.ازآن به بعد یا هر روزنصف زرده تخم مرغ را همراه با 3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره به کودک می دهند یا یک روز در میان یک زرده کامل تخم مرغ به اوداده وروز بعد5 تا 6 قاشق مرباخوری فرنی یا حریره بادام داده میشود.
اگرشیر خوارازخوردن زرده تخم مرغ امتناع کرد ، آنرادرسوپ رنده کنید.
برنامه غذایی شیر خواردر اواسط ماه
دراین زمان کم کم می توان از سبزی های نشاسته ای مثل سیب زمینی ، کدو حلوایی ونخود فرنگی (نخود سبز) نیزبه فاصله هرسه روز به سوپ اضافه کرد ضمنا غلظت سوپ باید به اندازه حلیم باشد.
اگر کودک مزه فرنی یاحریره بادام رادوست ندارد،میتوان یک حلقه موزرسیده داخل آن رنده کرد.
توجه:

  • سیب زمینی را بعدازشستن کامل باید پخت ، پوست آن راجدا کرد وسیب زمینی پخته شده رابه محتویات سوپ اضافه  نمود.
  • معمولا" یک چهارم سیب زمینی برای هروعده سوپ و یک سیب زمینی متوسط برای سوپ تمام روزکافی است.
  • یک تکه کوچک ازکدوحلوایی (به اندازه یک قوطی کبریت) برای سوپ تمام روزکفایت می کند.
  • استفاده ازگوجه فرنگی به سوپ به فاصله سه روزازاضافه کردن یک نوع سبزی اشکالی ندارد.
  • بعدازسوپ ظهروشب می توان یک قاشق مرباخوری ماست هم به کودک داد ومقدارآن رابه تدریج وبرحسب تمایل اواضافه نمود.
  • بهتراست ماست باسوپ مخلوط نشود تا شیرخوارباطعم خود ماست آشنا شود.ولی اگرشیرخوارمخلوط ماست باسوپ رادوست داشت این کار بلامانع است.
  • بعدازپوست کندن سیب زمینی اگربخشی ازآن سبزرنگ بود باید آن را جدا کرد و دورانداخت وبقیه سیب زمینی را که سالم وزرد رنگ است به سوپ کودک اضافه نمود.

به عنوان مثال 3 نوع سوپ که تنوع مواد غذایی درمحتویات آن رعایت شده است ذکرمی گردد.

  1. گوشت مرغ،هویج،برنج،جعفری وسیب زمینی
  2. گوشت گوسفند،لوبیا سبز،برنج،گشنیزوگوجه فرنگی
  3. گوشت گوساله،کدوحلوایی،جعفری،سیب زمینی وگوجه فرنگی

اضافه کردن کمی پیازرنده شده یاخرد شده به سوپ برای رفع بوی مرغ یا گوشت اشکالی ندارد.همچنین افزودن چند قطره آب لیموترش تازه یا آب نارنج تازه به سوپ وغذای کودک هم آن راخوش طعم می کند وهم جذب آهن راافزایش می دهد.

دوهفته دوم ماه هشتم
برای تنوع بخشیدن به غذای کودک باید هرچند روزیک بارمواد تشکیل دهنده سوپ را تغییرداد.
هرسه روزیک بارمی توان جو، بلغور، گندم ، رشته فرنگی راکه قبلا"پخته ونرم شده است به اندازه یک قاشق مرباخوری به سوپ اضافه کرد. بعدازاضافه کردن جو،گندم و... بهتراست به اندازه یک قاشق مرباخوری کره یا روغن مایع به سوپ اضافه نمود.افزودن کره یا روغن مایع به غذای شیرخواربه ویژه شیرخوارانی که رشد کافی ندارند به رشد آنان کمک می کند.
ازسبزی های نشاسته ای ویا سایرسبزی ها می توان پوره تهیه کرد و به جای یک وعده فرنی صبح یا عصراز پوره استفاده نمود.



طرزتهیه پوره سیب زمینی
یک سیب زمینی متوسط را بعداز شستن کامل با پوست می پزند. بعداز پخته شدن، پوست آن را جدا می کنند سپس سیب زمینی را همراه با یک قاشق مرباخوری کره یا روغن مایع نرم کرده،کم کم به آن شیر پاستوریزه که قبلا" جوشانده شده باشد اضافه می کنند تا به نرمی و غلظت دلخواه برسد.

طرزتهیه پوره هویج
پوره هویج هم مثل پوره سیب زمینی تهیه می شود با این تفاوت که اول یک هویج متوسط را کاملا" شسته وپوست کنده وبا کمی آب می پزند و بعد کره یا روغن وشیر را اضافه می کنند.

ماه نهم
دوهفته اول ماه نهم
دراین زمان می توان حبوبات را نیزبه سوپ شیرخواراضافه کرد

  •  معمولا" ازعدس وماش که هضم آسان تری دارند شروع می شود.
  • درصورت امکان می توان جوانه عدس یا ماش را به محتویات سوپ اضافه نمود.
  • درمورد سایرحبوبات مثل لوبیاچیتی،لوبیاقرمزو...بهتراست قبلا" آنها را خیس کرده پوستشان راجدا نمود وبعد ازپختن به سوپ اضافه نمود.میتوان حبوبات را24ساعت قبل خیسانده وطی این مدت 3بارآب آنرا عوض کردتامواد نفاخ پوسته حبوبات ازبین بروند.
  • هرسه روزیک بارمی توان نوع حبوبات را تغییر داد.
  • اگرازآرد حبوبات استفاده می شود یک قاشق مرباخوری سرصاف کافی است.
  • اضافه کردن کره یا روغن مایع به سوپ به مقداریک قاشق مرباخوری برای شیرخوارانی که خوب وزن نمی گیرند مجددا" توصیه می شود.

دوهفته دوم ماه نهم
میوه ها منبع تامین کننده ویتامین ها واملاح هستند.برای شروع آبمیوه مناسب تراز خود میوه است.دراین دوهفته ، میوه به صورت آب میوه تازه وتهیه شده درمنزل واز میوه های فصل واول به مقدار یک قاشق مرباخوری درروزهمراه با یک قاشق مرباخوری آب سالم وساده شروع شده وکم کم به 6 قاشق مرباخوری آب میوه خالص می رسد.آب میوه را می توان بعد ازفرنی یا حریره ساعت 10 صبح داد.

برنامه غذایی شیرخواردراواخرماه نهم

 سوپ ماش:
مواد لازم:
ماش               10 گرم معادل یک قاشق غذا خوری
برنج               10 گرم معادل یک قاشق غذا خوری
گوشت             30 گرم
پیاز                5   گرم معادل یک چهارم پیاز کوچک
کره                5   گرم معادل نصف قاشق مرباخوری
طرز تهیه:
گوشت را ریز کرده با پیاز بپزید.بعدازپختن آن،ماش وبرنج رااضافه کنید تا کاملا پخته وله شود ولعاب بیاندازد.درانتها کره را اضافه کنید.انرژی این غذا 180کالری است.

آش ماست:   
مواد لازم:
برنج                             10 گرم معادل یک قاشق غذا خوری
لپه                                5  گرم معادل یک قاشق غذاخوری
گوشت                          30 گرم
پیاز                              5  گرم معادل یک چهارم پیاز کوچک
سبزی(جعفری،گشنیز،شوید) 5 گرم معادل یک قاشق غذاخوری ریزشده
کره                              5گرم معادل نصف قاشق مرباخوری
ماست                           15گرم معادل یک قاشق غذاخوری
طرز تهیه:
ابتدا گوشت وپیاز رابپزید سپس برنج ولپه را اضافه کنید درانتها سبزی خرد شده رابریزید، وقتی لعاب انداخت کره رااضافه کنید واز روی آتش بردارید،درموقع دادن به کودک ماست رابه آش اضافه کنید.این غذا 214 کالری انرژی دارد. میتوانید بجای لپه ازماش وعدسی که قبلا خیس کرده اید استفاده کنید که آش حبوبات نامیده میشود.

حلیم گندم:
مواد لازم:
گوشت                        30 گرم معادل یک تکه خورشتی
گندم نیم کوب                10 گرم معادل یک قاشق غذاخوری
پیاز                           5   گرم معادل یک چهارم پیاز کوچک
کره                           10 گرم معادل یک قاشق غذاخوری
سیب زمینی                 50 گرم معادل یک عددکوچک
لوبیا سفید                   10 گرم معادل یک قاشق غذا خوری
طرز تهیه:
لوبیا را که ازقبل خیس کرده اید با گوشت وپیازوگندم بپزید درآخرسیب زمینی ریزشده وکره رااضافه کنید.انرژی این غذا 290 کالری است.
دراین ماه ازمیوه های رسیده بصورت نرم شده میتوان به کودک داد نظیر سیب ،گلابی،هلو،زردآلو،انبه،طالبی وموز   


بعد ازغذادادن یک یا دوخرما که پوست وهسته آن گرفته شده باشد بعنوان دسر یا میان وعده برای کودک بسیار مفید ولذت بخش است.

توجه
تا یک سالگی استفاده ازکیوی،انواع توت(توت سفید،توت فرنگی،تمشک) خربزه،آلبالووگیلاس به علت ایجادحساسیت در شیرخوار توصیه نمی شود.

ماه دهم
دو هفته اول ماه دهم
دراین دوره به جای آبمیوه ساعت 10صبح می توان از خود میوه های مجاز استفاده کرد.مثلا ازیک قاشق مرباخوری هلو،سیب،موزو....شروع نمود وبه 3 قاشق مرباخوری رساند.میوه مورد نظرباید کاملا رسیده وشسته شده باشد وبعد ازجداکردن پوست وهسته آن ، میوه رابا پشت قاشق کاملا نرم کرده،سپس به شیرخوار می دهند.
تا این زمان کودک با انواع مواد غذایی آشنا شده است.ازاین به بعد فقط شکل مصرف غذاها تغییر میکند بطوریکه شیرخوارتوانایی خوردن غذاهایی مانند کته نرم راپیدا میکند دفعات تغذیه4 الی5 باردرروزومقدارغذا برحسب میل واشتهای کودک میباشد.تغذیه باشیرمادرهنوزبعنوان غذای اصلی وهمچنان برحسب تقاضای شیرخوار دامه دارد.
علاوه برغذاهای نامبرده درماههای قبل استفاده از تکه های کوچک میوه،نان،بیسکویت های ساده باحضورونظارت مادرمیتواند جهت تقویت مهارت جویدن کودک مفید باشد.استفاده ازجوانه غلات وحبوبات مانند گندم ،جو،عدس درتهیه سوپ وآش باعث افزودن ارزش غذایی میگردد.

طرز تهیه جوانه گندم یاجو:
گندم راشسته وبه مدت 2 روز درآب می خیسانیم بعد آب آن راخالی کرده ودرسینی پهن میکنیم ودستمال تمیز ومرطوبی روی آن می کشیم بعد از 2 الی 3 روزشروع به جوانه زدن میکند.جوانه ها رادر ظرف در بسته داخل یخچال یا فریزر نگهداری نموده ودر حین پخت غذاهمزمان با سبزیجات به غذا اضافه می کنیم. بهتر است جوانه حداکثربرای مصرف یک هفته غذای کودک تهیه شود زیرا ارزش غذایی جوانه تازه بیشتر است.

 ماه یازدهم ودوازدهم
تنوع غذا درتهیه سوپ یا کته ،پوره و... رعایت می شود،با توجه به اشتهای کودک می توان به مقدارغذای هر وعده اواضافه نمود.توصیه می شود که هنوزهم ازدادن غذاهای سفره خانواده به علت داشتن نمک وچاشنی اجتناب شود.
مانند ماههای قبل ابتداشیرمادر وبعدغذای کمکی بدهید.
بعداز یازده ماهگی میتوان ازغذاهایی نظیرماهی،ماکارونی،انواع کته ها وخوراکها استفاده کردوغذاهائی تهیه نمود که کودک بتواند آن رابا انگشت بردارد.غذاهای انگشتی عبارتند از:
تکه های کوچک هویچ یا سیب زمینی پخته شده باکمی کره وکوفته قلقلی یا تکه های نان،بیسکویت،میوه های رسیده وسالم.
ازپایان یازده ماهگی کم کم کودک رابه غذای خانواده عادت دهید مواد غذایی مانند سفیده تخم مرغ که مصرف آن تایک سالگی توصیه نمیشود بعدازیک سالگی برای کودک مفید است. چنانچه شیرخوارشیر مادرمی خورد نیازی به مصرف شیر پاستویزه ندارد ولی درغیر اینصورت بعد ازیک سالگی مصرف شیرپاستوریزه که به مدت یک دقیقه جوشیده شده توصیه میشود.
تنوع غذایی کودک رابیشتر کنید:
برای وعده صبحانه ،غذاهایی مانند فرنی،شیربرنج،تخم مرغ تهیه کنید.
برای میان وعده ،آبمیوه،میوه یا بیسکویت ساده بدهید.
برای نهاروشام ،انواع سوپ ، آش، کته، ماکارونی یاپوره استفاده کنید.

توجه:
ازپایان شش ماهگی وهمزمان با شروع غذای کمکی تا پایان 12ماهگی غذای اصلی شیرخوارهنوزشیرمادراست لذا تغذیه با شیرمادربه طورمکرروبرحسب تقاضا وتمایل شیرخواردرتمام مدت شب وروز به ویژه قبل ازهروعده غذای کمکی باید مورد توجه قرارگیرد.

ازدادن مواد غذایی زیرتا یک سالگی باید اجتناب کرد:
چون گروهی ایجاد حساسیت نموده،برخی باعث خفگی شیرخوارشده و تعدادی نیزمشکلات دیگری به وجود می آورند:

  • موادغذایی که ممکن است درشیرخوارزیریک سال ایجاد حساسیت کنند:
  • شیرگاو(درتهیه فرنی،جوشاندن شیرمقدارمواد آلرژن موجود درشیرراکمترمی کند)
  • سفیده تخم مرغ
  • انواع توت،کیوی،آلبالو،گیلاس وخربزه
  • بادام زمینی
  • موادغذایی که دردوره شیرخواری مجازنیست وممکن است باعث خفگی شیرخوارشود:
  • دانه کشمش،دانه انگور،ذرت،تکه های سوسیس، آجیل، تکه های سفت وخام سبزی ها مثل هویج و...،

تکه های گوشت.

  • موارد غذایی که ممکن است مشکلات دیگری ایجاد نمایند:
  • قهوه یاچای پررنگ:سبب بی قراری کودک می شود.
  • عسل:باعث مسممومیت می شود(بوتولیسم) ولی استفاده ازعسل پاستوریزه اشکالی ندارد.

ارجحیت غذای کمکی خانگی ومقایسه آن با غذای کمکی تجارتی
غذای کمکی خانگی که درخانه تهیه می شود برآنچه که به صورت تجارتی ودرقوطی های آماده دردسترس خانواده ها قرارمی گیرد ارجحیت دارد زیرا اگرچه غذاهای کمکی تجارتی مزایایی دارند ازجمله:

  • تا زمانی که درقوطی بازنشده باشد تمیزوبهداشتی هستند.
  • تهیه کردنشان آسان است.
  • بیشترکودکان طعم آنها را دوست دارند.
  • بعضی انواع آن ها نیزمخلوط بسیارخوبی ازمواد مغذی هستند.

ولی مضراتی نیزدارند که به آنها اشاره می شود:

  • خیلی گران هستند ودرمقایسه با هزینه غذای کمکی که درخانه تهیه می شود قابل مقایسه نیستند.
  • ممکن است درآب سرد نجوشیده حل شوند لذا درمناطقی که آب آلوده است احتمال بیماری زیادترخواهد شد.
  • اکثراوقات برای نگهداری آنها موادی اضافه می کنند که برای شیرخوارمناسب نیست.
  • نحوه نگهداری آنها درکشتی،گمرک،انبارها ومغازه ها نامعلوم است.
  • ممکن است ازتاریخ مصرف آن گذشته باشد.
  • طعم آنها با طعم غذاهای خانواده متفاوت است ودرسفره هیچ خانواده ای غذای کمکی تجارتی دیده نمی شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


توجه : این سایت صرفا جهت آموزش والدین طراحی و به زبان ساده نگاشته شده و منبع یا مرجع علمی و یا درمانی نمی باشد.
گروه برنامه نويسي و طراحي وب مجتمع آموزشی دكتر هدايتي